اکتبر 14

پایان نامه ارشد – ساختارهای بازیها-خانه کودک با رویکرد بازی و خلاقیت

2-17-1 ساختارهای بازیها

فضاهایی هستند که با ساختار بازی در مکان هایی که بازی اهمیت می یابد تشکیل می شود. این قبیل فضاها به عنوان زمین های بازی شناخته شده است. بازی یکی از مهمترین عوامل در شکوفایی و بالندگی جسم و روان کودکان است. بخش عمده ای از بازی های انفرادی و گروهی کودکان باید در فضاهای باز صورت گیرد. زیرا این فضا ها اولین مکان برخورد مستقل کودک با جهان خارج از خانه است. برنامه ریزی و طراحی زمین بازی باید پاسخگوی نیازهای کودکان و نوجوانان در دوره های گوناگون رشد باشد. از دیدگاه برخی روانشناسان ماهیت دوران کودکی، بازی و اکتشاف است. اما این دو فعالیت باید در محیطی امن صورت گیرد که این کار با تمهیداتی در طراحی فضاها امکان پذیر خواهد بود. محیط خارجی به طور طبیعی تحریکات حسی را ایجاد می کند. کودکان محیط پیرامون خود را با جزئیات درک می کنند. رنگ ها، بافت ها، شکل ها و در نهایت طرح زمین بازی، کودک را برای ایجاد ارتباط با محیط و فراگیری بیشتر ترغیب می کند.

تصویر2-9: فضای بازی ترکیبی از انواع بازی های هیجانی

 

تصویر2-10: فضای بازی ماجراجویی و مخفی

 

2-17-1-1 پر جنب و جوش. بازی های فیزیکی

ساختار بازیهایی با فعالیتهای فیزیکی بالا مانند ، پریدن، دویدن، خزیدن، بالا رفتن، سرخوردن، دوچرخه سواری ،چیزی نیستند جز فضایی مجهز به محافظ هایی برای مقابله با ضربه و افتادن. پیشنهاد می شود که از بازی های سنتی محلی که پویایی و مقابله کردن را شامل می شوند استفاده شود.

تصویر2-11: انواع فعالیتها در فضای بازی

 

2-17-1-2 فکر کردن. بازی های خلاقانه

موادی که قابلیت شکل پذیری و تبدیل شدن دارند مانند شن، چمن، آب، گل را می توان در این بازی ها استفاده نمود. برای کودک خیلی سخت است که این مواد را ببیند و آرام بنشیند، خصوصیات فیزیکی این عناصر امکان رشد فعالیت های متنوع زیادی را در تفکر، خیال پردازی و خلاقیت ایجاد می کنند. همچنین در نظر گرفتن فضاهایی برای ماجرا جویی که فضا هایی هستند پر از پیچیدگی، که باعث تقویت قوه تجسمی و تخیلی کودکان به واسطه بودن در این فضا ها می شود.

تصویر2-12: ایجاد فضای متنوع با مصالح متنوع

 

2-17-1-3 داشتن همراه. بازیهای اجتماعی

بازیهای اجتماعی و رابطه ایی ، شامل  بازی های دنبال کردن، پنهان شدن و نقش بازی کردن هستند. تخیل ابتدایی ترین ابزار این نوع بازی ها می باشد. اگر وسایل طراحی انتزاعی تهیه شود و بچه ها به روش خودشان آنها را درست کنند در تحریک تخیلات کودکان تاثیر بیشتری خواهد داشت .

2-17-1-4 بازی در سکوت و آرامش

فراهم کردن امکان استراحت، تفکر و تامل در زمین بازی به همان اندازه ای اهمیت دارد که تشویق به فعالیت های فیزیکی. امکان اینکه کودک تنها بازی کند و با سکوت مورد احترام قرار بگیرد. به این منظور یک یا چند فضا باید کنار گذاشته شوند و در برابر سرو صداها و فعالیتهای زمینهای دیگر مصون باشند تا کودک بتواند بر روی کارش تمرکز کند. با ایجاد فضاهای مخفی برای بازی می توان باعث رشد استقلال در کودکان از طریق این فضا های مخفی شد.

 

2-17-1-5 تجربه کردن. یادگیری از طریق بازی های حسی

کودکان  پیشگامان واقعی تجربه کردن از طریق حواس هستند، به همین دلیل طراحی بازیهایی که حس لامسه، شنوایی، بینایی را تحریک می کنند توصیه می شود .از وسایلی که حسهای پنجگانه را تحریک می کنند استفاده شود بخصوص برای کودکانی که از مشکلات ادراکی، روانی و حسی رنج می برند. این وسایل باید کودک را تشویق به استفاده از حواس پنجگانه خود کند و علاوه بر تفریح آموزنده نیز باشد. این قسمت می تواند مانند یک موزه علمی باشد.

  • شنوایی: وسایلی که کودک بتواند با ضربه زدن، مالش، فریاد زدن و یا وزیدن باد به درون آنها صدا و پژواک ایجاد کنند. این وسایل می توانند از جنس طبیعی مانند بامبو باشند.

 

 

تصویر2-13: بازیهایی که جهت به کار بردن حس شنوایی استفاده می شوند.

 

  • بینایی: وسایلی مانند ذره بین های بزرگ، صفحه های منعکس کننده، عناصر بی رنگ شکننده نور، منشور و وسایلی از این قبیل را شامل شود. کودکان رنگهای اولیه را ترجیح می دهند و یکی از راههای تحریک بینایی استفاده از رنگهای روشن می باشد. این رنگها برای کودکان با مشکلات بینایی نیز مناسب می باشند.

تصویر2-14: استفاده از ابزارهای بصری آموزشی جهت بازی

  • لامسه: استفاده از جنسهای مختلف برای کاربری ها و فضا های مختلف توصیه می شود تا فضا ها قابل تمییز باشند و هم کودکان با مشکلات بینایی بتوانند از آنها به عنوان راهنما استفاده کنند. این مصالح می توانند بافتی سخت و نرم، صاف و خشن، متراکم و متخلخل و یا خشک و تر داشته باشند.

تصویر2-15: استفاده از بافت های متنوع در محیط

 

 

 

 

 

  • بویایی: استفاده از گل و گیاه با بو های مختلف برای فضا های متفاوت.

تصویر2-16: بکاربردن گیاهان معطر جهت جدا سازی فضاها و تحریک حس بویایی

 

2-17-2 بازی با شن وگل

بچه ها از بازی با شن و ماسه لذت می برند زیرا می توانند آنرا حفر کنند، با آن مجسمه بسازند، سطل هایشان را پر و خالی کنند و یا حتی با آب مخلوط نمایند. شن ها را می توان در دانه بندی های متفاوت برای آنها تهیه نمود. شن ها نیاز به نگهداری و باز بینی دوره ای دارند ،باید آنها را با شنهای تازه تعویض، تمیز و ازسفت شدن آنها جلو گیری شود تا به بچه ها آسیبی نرسد.محوطه طراحی شده برای این فعالیت باید از دیگر فضاها توسط نرده یا درختچه جدا شود. در برابر باد و نور شدید خورشید محافظت شود و همچنین تعبیه نیمکت و سایه بان برای والدین کودکان ضروری می باشد.

 

تصویر2-17: استفاده از شن و ماسه جهت بازی

 

2-17-3 اسباب بازیها

سرسره: محبوب ترین وسیله بازی کودکان می باشد و در تمام پارکها دیده می شود.

 

   

تصویر2-18: انواع سرسره و ابعاد آن

 

تاب: این وسیله باعث ایجاد آرامش و پرورش تعادل و هماهنگی کودک می باشد.

 

تصویر2-19: انواع تاب و ظوابط آن

 

بالا رونده: یکی از پایه ای ترین وسیله ها برای رشد و پرورش توانایی های حرکتی در کودک می باشد و کودک با استفاده از آن می آموزد بدنش را کنترل و بین دستها و پا ها تعادل و هماهنگی ایجاد کند.

 

تصویر2-20: استفاده از بالا رونده ها جهت تقویت توانایی های حرکتی

 

احجام بی شکل: این احجام دارای کاربری و شکل تعریف شده ای نیستند، کودک خود برای بازی با آنها روش طراحی می کند و این عملباعث ایجاد تفکر و تخیل در کودک می شود.

تصویر2-21: استفاده از احجام بی شکل جهت تقویت تخیل

 

 

دانلود پایان نامه ارشد : خانه کودک با رویکرد بازی و خلاقیت

2-18 طراحی فضا برای کودکان

عوامل زیبایی شناسی در فضایی که برای کودک طراحی می شود ،باید طوری باشد که او را به آموزش ترغیب کند . از این رو باید محیطی شاد و سرشار ا ز انرژی را با توجه به گروه سنی و توسط رنگ ها و احجام قابل لمس پدید آورد. از عوامل لذت بخش ساختن محیط برای کودک ،تامین وضوح و خوانایی آن محیط است (کرونر،1385). کوین لینچ می گوید: تصویری شایسته از محیط به شخص نوعی احساس امنیت می دهد. وی همچنین غرض از داشتن تصویر روشن از محیط را چنین عنوان می کند که فرد بتواند به آسانی اجزای محیط را بشناسد و آن ها را در ذهن خود ، در قالبی به هم پیوسته ارتباط دهد . در واقع سامان یافتگی و امنیت روانی حاصل از این دو فرایند است که احساس دلپذیری را در محیط ایجاد می کند .

نقاشی های کودکان نشان می دهد که آن ها در تصوراتشان ،فضا را چگونه می بینند. کودکان به طور دقیق و کامل (به عنوان کاربر) فضا را قبول کرده و آن را با جزئیات در ترسیمات خود بیان می کنند .این مهم نشان دهنده برداشت دقیق کودکان از محیط اطرافشان و تاثیر گذاری عمیق محیط بر ذهن آنان است . از این رو توجه به سازمان دهی فضایی در طراحی فضای کودکان حائز اهمیت است. در طراحی فضا برای کودکان نیاز به فضاهای باز و بسته در حالات متفاوت قابل دریافت است. بازی یکی از مهمترین عوامل شکوفایی و بالندگی جسم و روان کودکان است. بزرگترین بخش بازی های انفرادی و گروهی کودکان باید در فضاهای باز انجام شوند ،زیرا این فضاها اولین مکان برخورد مستقل کودک با جهان خارج از خانه است.     محیط خارجی به طور طبیعی تحریکات حسی زا ایجاد می کند. از آنجا که کودکان محیط پیرامون خود را با جزئیات درک می کنند، رنگ ها، بافت ها، شکل ها و در نهایت طرح زمین بازی ،کودک را برای ایجاد ارتباط با محیط و فراگیری بیشتر ترغیب می کند .تنوع و غنی بودن محیط تمرینی در جهت کاربرد حواس گوناگون مانند بینایی، شنوایی و لامسه است .و از این طریق در رنگ ،صدا و بافت تنوع لازم ایجاد می شود.

 



Copyright 2017. All rights reserved.

Posted اکتبر 14, 2018 by 92 in category "مقاله