اکتبر 16

طراحی مرکز درمانی و حمایت از کودکان سرطانی بارویکرد معماری سبز

دیدگاه گذشته: کودک از لحاظ کمی کوچکتر است ولی از لحاظ کیفی تفاوتی با بزرگسال ندارد.

دیدگاه جدید: دنیای کودک قوانین خاص خود را داشته، نمی توان او را با بزرگترها مقایسه کرد. (پیاژه و برونر) باتوجه به کلیاتی که آمد، 6 نظریه مهم موجود در زمینه رشد کودک شامل نظریات زیر می باشند:

1- نظریه تکامل روانی- اجتماعی اریکسون

2- نظریه رشد هوش و شناخت پیاژه

3- نظریه یادگیری اجتماعی بندورا

4- تئوری نضجی گزل

5- تئوری روانکاوی فروید

6- تئوری میدان لوین

3-2-2-1. تکامل روانی- اجتماعی اریکسون

این نظریه بیان می کند که تجارب اجتماعی مهمترین عامل سازنده شخصیت انسان می باشند. مطابق این نظریه رشد فرآیندی است پیوسته که در تمام مراحل زندگی ادامه داشته و به 8 مرحله تقسیم می­شود. هر مرحله بحرانهای خاص خود را داشته و نهایتا به یکی از دو نتیجه متضاد زیر منجر می شود:

مرحله اول- تولد تا 1 سالگی: اعتماد در برابر بی اعتمادی

مرحله دوم- 2 تا 3 سالگی: خودمختاری در برابر شک و تردید

مرحله سوم- 4 تا 5 سالگی: ابتکار در برابر احساس گناه

مرحله چهارم- 6 تا 11 سالگی: سازندگی در برابر حقارت

مرحله پنجم- بلوغ: هویت در برابر آشفتگی

مرحله ششم- جوانی: نزدیکی در برابر کناره گیری

مرحله هفتم- میان سالی: مولد بودن در برابر عدم تحرک

مرحله هشتم- پیری: انسجام در برابر یاس و ناامیدی (لیتکوهی، 1387).

3-2-2-2. نظریه رشد هوش و شناخت پیاژه

نظریه پیاژه، معطوف به نقش عوامل زیستی در تحول شناختی کودک است. ولی نحوه­ی سازگاری و سازماندهی فرایندهای هوشی، تابع دو عامل محیط و پیشینه­ی یادگیری فرد است. اما در مقابل، گرایش به سازماندهی فرایندهای هوشی و برقراری سازگاری های ویژه با محیط را به ارث می برد. به بیان دیگر، پیاژه به بلوغ زیستی فرد در طول زمان اشاره دارد تا به وراثت در تحول شناختی. با همه­ی اهمیتی که پیاژه برای بلوغ زیستی قائل است، توانایی های شناختی کودک، حاصل تعامل او با محیط است. پیاژه به درک چگونگی فعالیت ذهن علاقه مند است و می خواهد بداند که فرد در تقابل با جهان پیرامون خویش چگونه عمل می کند.

از نظر پیاژه، رشد آدمی از ابتدای تولید تا بزرگسالی دو جریان موازی است که بر یکدیگر تاثیر متقابل دارد این دو جریان عبارتند از:

از خود به درآمدن (جدایی از خود محوری)

سازگاری با واقعیت و جستجوی تعادل

پیاژه معتقد است زندگی، تعامل خلاقی است که بدون وقفه بین موجود زنده و محیط زندگی او جریان می یابد. این تعامل خلاق به دو صورت متفاوت اما مکمل یکدیگر انجام می گیرد. یکی، بیرونی است که سازگاری نام دارد و دیگری، درونی است که سازمان نامیده شده است. (رخ، 1391)

– مفاهیم کلیدی:

– روان بنه: روان بنه واحد شناخت در برخورد با محیط است. (شامل اشیا، افعال، حالات، …)

– انطباق: ذهن کودک از طریق دو فرآیند درون سازی و برون سازی در تلاش برای انطباق با محیط است.

– درون سازی: وقتی برای درک واقعه ای جدید روان بنه های موجود ذهنی کافی باشند، درون سازی صورت گرفته است.

– برون سازی: وقتی تجربه جدید با روان بنه های ذهنی قابل درک نباشد، فرآیند برون سازی صورت می گیرد بعنی قوانین کلیت خود را از دست داده و مفاهیم جدیدی مطرح می شوند.

– بقای جسم: اجسام در دنیای کودک حضور دائمی و مستمر ندارند بلکه تا هنگامی که در محدوده حواس پنج گانه او قرار دارند درک می شوند.

– مفروضات تئوری پیاژه:

1- این تئوری در مورد رشد شناختی مطرح شده و سایر جنبه های رشد را در بر نمی گیرد.

2- کودک صرفا دریافت کننده تجربه نبوده و خو د دارای ذهن فعال و تحلیل گر می باشد.

3- رشد هوش نتیجه تعدل بین ساخت ژنتیک و تجارب محیطی کودک است.

4- تمایل به شناخت جهان به جهت امکن سازگار شدن با آن در تمام کودکان وجود دارد.

5- فرآیند رشد طبق مراحل خاص و از پیش تعیین شده ای صورت می گیرد و در هر مرحله کیفیت ذهنی کودک تغییر می کند.

6- مراحل رشد جهان شمول بوده و کودک نمی تواند بدون گذر از یک مرحله به مرحله بعد برسد.

7- سنین مطرح شده تقریبی بوده ولی ترتیب آنها ثابت می باشد.

8- این مراحل برای کودکان سالم، طبیعی و نرمال وضع شده است.

مراحل رشد ذهنی به اعتقاد پیاژه

مراحل رشد ذهنی به اعتقاد پیاژه شامل مراحل زیر می باشد:

1-دوره حسی- حرکتی (تولد تا 2 سالگی)

2- دوره پیش عملکردی (2 تا 4 سالگی)

3- دوره تفکر شهودی- نمایشی (4 تا 7 سالگی)

4- دوره عملکردی (7 تا 11-12 سالگی) (دوره­های 3 و 4 گاهی درقالب یک دوره نیز جمع بندی شده­اند.)

5- دوره منطق صوری یا تفکر انتزاعی (11 تا 15-16 سالگی)

1- دوره حسی- حرکتی (تولد تا 2 سالگی):

در این دوره هوش کودک وابسته به اعمال او بوده و این دوره شامل مراحل زیر می باشد:

1- رفتار انعکاسی 2- عادات نخستین (هماهنگی بین دیدن و گرفتن) 3- هماهنگی بین دیدن، گرفتن و لمس کردن 4- هدفداری و درک استفاده از وسایل برای رسیدن به هدف 5- کشف وسایل جدید و بروز واکنشهای روانی آزمون و خطا برای دیدن نتیجه اعمال مختلف بر محیط 6- آغاز درونی شدن روان بنه های حسی- حرکتی (فکر کردن کودک برای حل مشکلات و بکار بردن ابتکار).

2- دوره پیش عملکردی (2 تا 4 سالگی):

رفتار سمبولیک، زبان، تکرار، نماد سازی و تقلید از مشخصه ای رفتار کودک در این دوره می باشند.

3- دوره تفکر شهودی و نمایشی (4 تا 7 سالگی):

رفتار خود محور، عدم امکان قراردادن خود بجای دیگران، جانگرایی، مصنوع گرایی، واقع گرایی و رابطه ناقص علت و معلولی از ویژگیهای رفتار کودک در این دوره می باشند.

4- دوره عملکردهای عینی و واقعی (7 تا 11-12 سالگی):

توانایی انجام عملیات ذهنی، اعمال برگشت پذیر، تفکر استقرایی، نگهداری (توانایی کودک در پی بردن به مفاهیم وزن، طول، عدد، مساحت، حجم، …)، تمرکز روی چند جنبه بطور همزمان, فهم روابط کل و جزء، سری کردن برحسب ویژگیها و امکان تفکر نسبی از ویژگیهای کودکان در این دوره می باشند. با اینحال کودک در این دوره هنوز توانایی تفکر انتزاعی، محاسبه احتمالات و امکانات را ندارد.

5- دوره منطق صوری یا تفکر انتزاعی (11 تا 15-16 سالگی):

در این دوره کودک به تدریج قیاس، تجربه و سایر اشکال استدلال را یاد گرفته و در آنها تبحر پیدا می کند.

اشکالات وارد شده به نظریه پیاژه:

1- پیاژه معتقد است در دوره حسی حرکتی رشد دانش وابسته به اعمال کودک است در حالیکه برخی از صاحبنظران معتقدند که کودکان در این دوره از طریق مشاهده، ادراک و استدلال نیز شناختهایی را بدست می آوردند و شناختهای آنان لزوما فیزیکی نیست.

2- منطق و استدلال حاکم بر فرهنگهای مختلف، متفاوت بوده و برای تمام کودکان یکسان نمی باشد.

3- تفاوت کیفی مراحل رشد مورد قبول همه نبوده و برخی متفکران رشد را جریانی پیوسته می دانند.

4- در اینکه کودک قبل از ورود به مرحله عملکرد عینی، خود مرکز گراست و امکان قرار دادن خود بجای دیگران را ندارد و نیز در درک مفهوم عدد و رابطه جز و کل قبل از مرحله عملکردی اختلاف نظر وجود دارد چرا که تجربیاتی وجود دارد که نشان می دهد اگر نحوه طرح سوال از کودک در مورد این آیتمها تغییر کند، کودک قابلیت و توانایی پاسخدهی صحیح به سوالات را خواهد داشت.

3-2-2-3. نظریه یادگیری اجتماعی بندورا

این نظریه نیز جزء نظریات رفتارگرایان محسوب می شود که در آن بر یادگیری و تاثیر عوامل خارجی تاکید زیادی شده است. با اینحال بندورا معتقد است که آزمایشات انجام شده بر روی حیوانات امکان تعمیم به انسانها را ندارند. اصول کلی این نظریه شامل موارد زیر است:

– یادگیری از طریق شرطی شدن کلاسیک و شرطی شدن عامل صورت می گیرد.

– قسمت عمده رفتار اجتماعی از طریق مشاهده و تقلید آموخته می شود.

– نقش والدین و نظام پاداش و کیفر در این نظریه حائز اهمیت بسیار است.

– یادگیری مشاهده ای تقلید صرف نیست بلکه انتخاب کودک هم در آن نقش دارد و لذا مراحل جلب توجه به الگو، نگهداری، تعبیر و تفسیر و سازماندهی اعمال الگو و انجام اعمال مشابه توسط کودک مراحل الگوپذیری کودک عنوان شده است.

دانلود پایان نامه  مرکز درمانی و حمایت از کودکان سرطانی بارویکرد معماری سبز



Copyright 2017. All rights reserved.

Posted اکتبر 16, 2018 by 92 in category "مقاله