منابع مقاله درمورد ساختار شهر، توسعه شهر، ساختار شهری، انقلاب اسلامی

دانلود پایان نامه

غيررسمي
نمونه هاي عيني روستاهاي مشابه كه سالهاي گذشته طبق مصوبات قانوني به محدوده شهر اضافه شده اند روستاهاي عيش آباد ،خيراباد ونيز شهرهايي كه قبلا روستا بوده وبراساس تجميع روستاها به شهر تبديل شده اند مي توان شهر حميديا وشاهديه را نام برد.
آنچه در اينجا داراي اهميت است ابعاد جمعيتي ، اقتصادي، اجتماعي وكالبدي اين روستاها وتاثيري كه برساختار ونيز بافت شهر مركزي مي گذارند .
همانطور كه گفته شد روستاها (سكونتگاهها ي رسمي)از بعد اقتصادي بسياري از آنها سرريز اقتصادي احداث واحدهاي كارگاهي ، صنعتي ، و… شهر يزد مي باشند كه بر اساس ضرورت در آنها اين واحدها ايجادشده وحركت آونگي جمعيت بين شهر يزد وآنها در جريان مي باشد وازابعاد ديگر روستاهايي هستند غالبا داراي بافت كشاورزي ، زراعي و واحدهاي كارگاهي كه هنوز تاايجاد ساختار شهري مدون فاصله دارند ( خصوصيات اجتماعي ، فرهنگي ، …) وبسياري از آنها نيز محل اسكان مهاجرين غير بومي وحتي بيگانه مي باشند كه تاثيرات اساسي در محيطهاي بلافصل خود ( اراضي داخل محدوده شهري پيوسته به آنها)دارند كه نمونه هاي عيني آن در مناطق مجاورت بلوار مدرس ، خيابان خرمشهر، حسن آباد واراضي انتهايي بلوار صابريزدي ، استقلال و…( اراضي ضلع شمالي وشرقي شهر يزد ) مي باشند كه از ابعاد مختلف پيشرفت مقبولي نداشته اند وارزش زمين آنها ونحوه سكونت اين مناطق شهري گوياي مطلب مي باشد.
2 ـ تاثير تثبيت كاربريهاي بزرگ واقع در حريم شهربرساختار داخلي شهر:
قطعا تاثيراتي كه احداث اين مراكز در پهنه هاي شهري مجاور خود ايجاد مي كنند بركسي پوشيده نيست ليكن تاكنون مورد بررسي ويا مطالعه قرار نگرفته است .غالب اين نقاط براساس مطالعات طرح جامع ايجادشده نظير گورستان ، تصفيه خانه فاضلاب ، مجموعه هاي كارگاهي ، مجتمعهاي دامداري ، ونيز برخي واحدهاي توليدي موجود نظير كوره آجر وياآهك و…
بطور حتم اراضي داخل شهر كه درمجاورت يا درمسير اين واحدها قرارمي گيرند همگي ساختار ونيز بافت متفاوتي باساير قسمتهاي شهر دارند.
با توجه به اينكه همه آنها براساس مطالعات مصوب در جهات نامناسب توسعه شهري ودر حريم شهر قراردارند پيش بيني اين بوده است كه توسعه شهر به طرف اين اراضي صورت نخواهد گرفت معهذا بررسي تاثيرات منفي ساختارهاي موجود شهري كه درمسير آنها قراردارند نظير اراضي شمالي وشمالشرقي وشرقي شهر ، مناطق آزادشهر كه غالب آنها بعنوان محلهاي خوابگاهي شهركهاي صنعتي مجاور خود مي باشند و…همگي ساختاري ناهمگون ونيزمتفاوت باقسمتهاي توسعه يافته جديد شهري دارندکاملا مشخص و روشن می باشد
همچنين سكونتگاههاي غير رسمي نيز غالبا حدفاصل ساختار موجود شهر در داخل محدوده وحدفاصل با اين مراكز تاثيرگذار ايجاد شده ومي شوند ( نقاط فقيرنشين ) كه براساس مرورزمان وباايجادواستقرارامكانات خدماتي نارسا ( آب ،برق ، راه،…)بناچار بسياري از آنها به محدوده شهري الحاق گرديده اند( اراضي انتهايي حسن آباد وجاده فرودگاهي)كه قطعا هجوم افراد به اين مناطق بي هويت ، ودر مراحل بعد تثبيت آنها كه براساس ناچاري وتوجه به اقشار محروم و…بوده است هرچند توانسته موضوع عدالت اجتماعي رادر جهت ارائه خدمات وامكانات به آنها تحقق بخشد ولي قطعا تبعات منفي متاثر به محيط پيراموني خود كه كاملا در بافت وساختار آنها مشهود است بركسي پوشيده نيست.
3 ـ تاثير احداث وايجاد كاربريهاي جاذب سرمايه گذاري ( گردشگري ، توريستي ، خدماتي، و..) در حريم شهربرساختارداخلي شهر
هرچندمطالعات طرحهاي فرادست نظير طرح ناحيه اي ، طرح مجموعه شهري محورهاي باارزش استان ( محور يزد ـ تفت)ومحور( يزدـ مهريز) راجهت جذب فعاليتهاي ارزشي خدماتي و… ونيز اجتناب از استقرارفعاليتهاي مزاحم ونامناسب تحت عنوان محورهاي گردشكري اعلام نموده است.ليكن موقعيت جغرافيايي وتوان اكولوژيكي اراضي جنوب وجنوبشرقي بعد از محدوده شهري بطرف شهرهاي تفت ومهريز ونيزدر مجاورت جاده كنارگذر با توجه به توان وموقعيت ويژه آنها ( وجودزيرساختهاي مناسب شامل آب، برق، گاز، راه دسترسي، كيفيت آب وهوايي ،چشم انداز مناسب ، جهت مخالف شيب زمين ، مجاورت با خدمات انبار ، فرودگاه ، راه آهن و…) قابليت خاص جهت استقراريكسري فعاليتهاي اساسي تاثيرگذار وتاثير پذير برروي ساختار شهري مي باشند نموده است.
نقشه مشخص كننده عمده فعاليتهاي استقرار يافته ياقابل استقرار دراين عرصه هاي واقع در حريم شهر مي باشد كه اگر توجه لازم توسط مديريت شهري صورت گيرد مي تواند نقش عمده اي در بازسازي وباز زنده سازي بافتهاي در حال تخريب واحيائ ارزشهاي هويتي آنها داشته باشد زیرا استقراربسياري ازاين عملكردهاي بزرگ در حريم شهر يعني آوردن سرمايه گذاران بيروني به اين مراكز وتوجه به مقياسهاي فرااستاني وملي وحتي فراملي كه بعنوان يك فرصت اين عرصه ها ي پيوسته به محدوده شهري كه در حريم شهر قرار دارند ودر نقشه نيز موقعيت آنها مشخص مي باشد توان اقتصادي محيط بلافصل شهري خود يعني شهر يزد را بالا برده ونهايتا برشاخصهاي حياتي وزيستي ساكنين حوزه شهري وكالبد وساختار شهري تاثير اساسي مي گذارد.
هرچند تاثير گذاري وتاثير پذيري اين موضوع ونيز موضوع بند دوم بر ساختار شهري يزد جزء شرح خدمات هيچكدام از مطالعات موجود نمي باشد وتاكنون نيز صورت نگرفته است معهذا توجه خاص مسئولين ومديران شهري را مي طلبد كه اين تاثيرات را ساماندهي
وبرنامه ريزي نموده ودر جهت غناي ارزشهاي هويتي مجموعه كامل بافت شهري يزد بكار گيرند تا عرصه هاي توسعه نيافته شهري از اين قابليت پنهان در كوتاه مدت وبلند مدت بهره مند گردند وساختار آنها متحول گردد.
عرصه هاي شكل گرفته در محورهاي مناسب استان باگرايش به استقرار خدمات ، جذب سرمايه گذاري وتوريسم ، عمده ترين آنها شامل:
ـ اراضي معروف به 2000هكتاري كوثر كه باهدف تامين بودجه تامين آب استان ،كاربريهاي آن مصوب شده وحد فاصل يزدـ تفت قراردارد
ـ سايتهاي تفريحي پارك كوهستان ومجموعه هاي پيوسته به اراضي مجاور آن كه داراي كاربري مشابه وباوسعت زياد مي باشند.
ـ حوزه استقرارفعاليتهاي درماني با وسعت بالا وداراي عملكرد استاني وفرااستاني
ـ سایت بزرگ تجاری ، خدماتی ، تفریحی ( تغییر کاربری شرکت سیمرغ)
ـ پارك تحقيقاتي علم وفن آوري
ـ پارك قراني در محور يزد به مهريز
نمونه هاي ياد شده وسعتي تقريبا 3/2 وسعت شهر يزد راشامل مي شوند كه جذابيت خاص سرمايه گذاري با توجه به پتانسيلهاي آنها ايجاد مي شودكه استقرار وشكل گيري آنها بدوا در فرصتهاي اقتصادي واجتماعي ودر مرحله بعدكالبد شهري تاثير خواهد داشت كه نيازمند جهت دادن به اين فرصتها مي باشد.
بررسی این موضوع می تواند خود یک پروژه مطالعاتی باشد معهذا تصمیم گیری بموقع وبرنامه ریزی شده درجهت توجه به اولویت ایجاد بستر وزیرساختهای لازم وارائه ضوابط مناسب قسمتهای توسعه نیافته شهری برای ایجاد گرایش خدمات مرتبط بااین سطوح فرااستانی در این محلها که نهایتا منجر به ساختار شهری مناسب خواهد شد تمام ابعادکالبد شهری بسیار ارزشمند خواهد بود.
قطعا شعاع دسترسی حوزه های یاد شده باقسمتهای کمتر توسعه یافته شهری یزد بیشتر است لیکن تهیه ملزومات وتسهیل در ایجاد گرایش به سمت این نقاط توسط مدیریت شهری گام اساسی خواهد بود.
آنچه مسلم است حریم شهر ازلحاظ ضوابط قانونی نمی تواند واحدهای مسکونی رادر خود جای دهد فلذا عدم امکان سکونت دائم افراد در حریم شهر نگهداشت سطوح خدمات نیز به حداقل خواهد رسید وبا توجه به اینکه پهنه های یاد شده الزاما باید با محیط مسکونی بلافصل خود ( اولویت اول شهر یزد) ارتباط آونگی برقرار کند لذا شکل گیری عرصه های خدماتی ، بازرگانی جدیدونیازهای سکونتی هرکدام از عناصر تاثیرگذار برساختار شهری ( شبکه ، بافت شهری و…) خواهد بود.

شكل(4ـ5) نقشه حريم ومحدوده شهر يزد

ماخذ: طرح جامع شهر يزد

4ـ5ــ فرضيه سوم
عدم هماهنگي بين سياست مديريت شهري با طرحهاي مصوب
وجود دستگاههاي متعدد دخيل درمديريت شهري وعدم هماهنگي اين دستگاهها با راهبرد يكسان از عمده ترين مشكلات موجود ايجاد در ساختارشهري يزد و وجود عدم متعادل دراين ساختار مي باشد.
دستگاههايي نظير آموزش وپرورش ، ميراث فرهنگي وگردشگري ، بهداشت ودرمان ، اموزش عالي و دستگاههاي تامين كننده زيرساخت شهري ( آب ، برق ،گاز و..) ، شهرداري و…. از جمله دستگاههاي تاثير گذار برحوزه برنامه ريزي وكالبدي شهر مي باشند .توجه به اينكه در بسياري از نواحي گسترش يافته بصورت اسكان غير رسمي در خارج از محدوده شهري وياحتي سطوح خدمات منطقه شهري داخل محدوده ساخت وساز غير مجاز صورت گرفته كه با تامين زيرساختهاي آنها اين ساخت وساز ها تسهيل گرديده كه منبعث از عدم وجود راهبرد مشخص در اجراي برنامه عمراني شهر مي باشد.
بطور كلي سياستهاي دولت به انحاء مختلف توسعه شهري ويا بطور مسايل شهري ومشكلات شهري را بشدت تحت تاثير قرار مي دهد.تواناييهاي اقتصادي ودردست داشتن اهرمهاي مختلف اقتصادي واجتماعي در دست دولتها خود امكانات تاثير گذاري دولت را درعرصه هاي مختلف شهري فراهم آورده است.در روند توسعه شهري دولتها از طرق مختلفي مي توانند تاثيرگذارباشندمهمترين اين عرصه ها عبارتند از:
1ـ نوع وچگونگي به كارگيري تكنولوژي وصنعت ومكانيابي شهر.
2 ـ تخصيص منابع وامكانات بويژه زمين ومسكن در شهر وروستا كه جابجايي جمعيتي ومهاجرتهاي روستا به شهر رابدنبال دارد.
3 ـ تمركز مراكز تجاري در شهرها ويايك نقطه شهري وجذب واستخراج مازاد توليد روستايي وتمركز آن درشهرها به عنوان يك عامل شناخته شده در تحولات شهري.
4 ـ ايجادوقف وياتوقف كاركردهاي مشخص ودائمي به فضاهاي كالبدي شهر كه شرايط توسعه فيزيكي وكالبدي بيشتر را فراهم مي سازد.
5 ـ نقش واثرات دولت در مكانيابي مراكز اداري در سطح شهر وتمركز فعاليتهاي اداري در يك حوضه شهري در استان ويا شهرستان امكان توسعه فيزيكي ـ كالبدي يك شهر رابيشتر فراهم مي آورد.
6 ـ نقش دولتها در تصميم گيري ، احداث وگذرشبكه هاي ارتباطي ومواصلاتي اعم از راههاي شوسه وراه آهن، راه هوايي و…كه مي توتند بعضي از شهرهاي يك ناحيه جغرافيايي را از رشد وشكوفايي بيشتري برخوردار سازدوهمچنين در الگوي توسعه فيزيكي شهر موثر باشد.(شماعي ،1385 : 244)
در اينجا بخشي از سياستها وبرنامه هاي نارسا وضعفهاي دولت ومديريت شهري كه موجب رشد شتابان وبويژه توسعه فيزيكي ونامتعادل شهر گرديده رابررسي مي كنيم.

4ـ5ـ1ـ ارزيابي اثرات طرحهاي جامع شهر يزد بر ايجاد ناموزوني ساختار شهري.
4ـ5ـ1ـ1ـ چگونگی تدوین ساختار فضایی شهر در طرح جامع اولیه قبل از انقلاب اسلامی
طرح جامع اولیه یزد قبل از انقلاب اسلامی توسط دانشگاه تهران تهیه گردیده است از سال 1352 که زمان انعق
اد قرارداد بوده است شروع و تا سال 1358 که بصورت ناقص و با وقفه زمانی سه ساله مراحل اول و دوم آن بتصویب رسیده و طول کشیده ليكن طرح یادشده به شهرداری ابلاغ نشده است.
براساس مستندات مطالعات فوق پیشنهادات طرح یادشده :
1ـ تراکم متوسط بخش مسکونی 245 نفردرهکتار ونیازهای شهرنشینی 5/17 کیلومتر مربع است.
2ـ تراکم متوسط وکلی 100 نفر درهکتار می باشد (در مرحله دوم طرح، مساحت شهر 5/18 کیلومترمربع پیش بینی شده است ).
3ـ سطح موجود شهر 1000 هکتار وسرانه 7/73 مترمربع به ازاء هر نفر ونیز سطح پیش بینی شده 1750هکتار و100 متر مربع به ازاء هرنفر در نظر گرفته شده است
4ـ مشخص نمودن اراضی خالی درامتدادشبکه های شهری(بلوارشاهنشاهی- راه آهن وجاده سنتو – بلواردانشجوفعلی – خیابان ایرانشهر – اراضی شمال راه آهن ).
5 ـ اراضی شمال وشمالغرب وشمالشرق شهرکه بواسطه وجود شنهای روان وبیابانی نامطلوب تشخیص داده شده ضمن اینکه در غرب شهر بدلیل وجود واحدهای صنعتی نامرغوب است. وجهات نامناسب توسعه شهر دیده شده است. .(نقصان محمدي وحج فروش،1372: 110)
اراضی

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید