منابع مقاله درمورد معماری ایران، سفارتخانه، جامعه ایرانی، معماری ایرانی

دانلود پایان نامه

و هويت بخش گذشته به همراه تجلي مطابق نياز انسان و نيز بومي نمودن هر آنچه كه از ساير تمدن ها وارد شده و تزاحم با ارزشهاي جامعه ندارد ميباشد
به بيان ديگر مي توان نوگرايي را يافتن پاسخ مناسب زمان و مكان به خواسته هاي مخاطب از طريق بهره گيري از آراء و تجارب پيشينيان و تكامل بخشيدن آنها دانست كه همواره بطور ضمني به پويايي، تصفيه و تكامل مداوم فرهنگ و جامعه نيز توجه دارد. نوگرايي به دستاورد هاي علمي و فني ديگران به عنوان وسيله و ابزاري براي تحصيل آرمان ها و اهداف انساني منبعث از باورها و فرهنگ ملي مي نگرد و در صورتي كه عامل تشخص و علامت برتري به شمار آيد، تحصيل آن، نتيجه ايي جزحقارت جامعه را در پي نخواهد داشت (نقی زاده ،1379 :90)
اما شایسته است در تعریف واژه بازبن افکنی و چرایی انتخاب آن برای تبیین چنین نگرشی این گونه بیان کرد که اگر دوره سنت را که دارای هویتی ویژه ی خود است را دوران ساختار گرایی یا توجه به بن مایه ها و اصولگرایی تلقی کنیم و ورود به دوران مدرن را دوران بن افکنی و عوض شدن پایه ها در نظر بگیریم انتخاب و تعریف واژه ای که هم در بر گیرندهی گذشته و هم پایه ای برای آینده باشد دشوار می نماید .
با توجه به اهداف تعریف شده به نظر می رسد ترکیب باز بن افکنی نظر به اینکه از سه واژه باز +بن +افکن تعریف شده است که واژه باز متضمن باز گشت و دوباره اتفاق افتادن و تکرار یک فعل است از دیگر سو واژه بن که اشاره به ریشه های موجود در فرهنگ و ساختار های گذشته را دارد و در قسمت سوم واژه افکن که هم معنای شکست دادن و نادیده گرفتن است و هم به معنای گستراندن ،جا گرفتن و اقامت کردن است.
بناهای دیپلماتیك و خصوصاً سفارتخانه ها نماینده یك کشور بیگانه در پایتخت یا در شهرهای مهم کشور میزبان هستند و زمین آنها خاك کشور بیگانه محسوب میشود و دولتها در امور داخلی آنها دخالت نمیکنند. مهمترین عامل در طراحی چنین فضایی تصویری است که کشور مهمان میخواهد در کشور میزبان ارائه کند .این تصویر از طرفی به آرمانها و اعتقادات پایهای کشور صاحب سفارتخانه مربوط میشود و از طرف دیگر به نوع روابط با کشور میزبان(افشار نادری ،1386 :معمار 55) ؛ برای مثال آمریکا ترجیح میدهد در کشورهایی که شرایط ناامنی دارند سفارتخانه های خود را شبیه قلعه و دژ بنا کند. از جمله میتوان به سفارت آمریکا در بغداد اشاره کرد که به همین دلیل مورد انتقاد قرار گرفته است (بانی مسعود ،1391)بر خلاف بغداد، سفارت جدید آمریکا در پکن بیشتر به سبك بناهای بزرگ چندمنظوره با پنجره های مرتفع شیشهای است و چهرهای باز و دوستانه از خود نشان میدهد (عظیمی بلوری ،1378). سفارتخانه ها همیشه بامشکل تلفیق حداکثر گشایش به سوی شهر و حفظ کامل معیارهای امنیتی روبهرو هستند که تضادی ماهوی را در طراحی به وجود میآورد که با راه حلهای خاصی قابل حل است. (صارمی ،1376)
تضاد دیگر سفارتخانه ها از نوع سبكشناسی است. کشورها ترجیح میدهند سفارتخانه هایشان نشانه هایی از فرهنگ آن کشور را ارائه کنند )صارمی ،1376 ) اما ازطرف دیگر در بسیاری از موارد مردم یك کشور دوست ندارند ساختمانهایی را در پایتخت و دیگر شهرهای بزرگ با معماری اجنبی ببینند. چون اصل دیپلماسی تفاهم است(احمدی ،بی تا.( معماری دیپلماسی نیز در بهترین شرایط بیان تفاهم بین فرهنگ های مختلف است احترام به معیارهای زیباییشناسی کشور میزبان از اصول طراحی سفارتخانه است.از نظر دیبا معماری سنتی ایران دارای یك سری اصول و مفاهیمی است که با شناخت آنها می توان معماری انجام داد که منطبق بر محیط ، فرهنگ ، زمان و دارای هویت ایرانی باشد. (دیبا ،بی تا )
در اینجا مسکوب به مشکل همیشگی هویت در معماری اشاره می کند، بسیاری از : حکومتها هویت ملی خود را در تاریخ جستجو میکنند و بنابراین عناصر نشاندهنده آن فرهنگ لاجرم از نوع تاریخی هستند. (مسکوب ،1379) پس چالش دیگر طراحی فضای دیپلماتیك، چالش بین تاریخ و زیباییشناسی معاصر است. (صارمی ،1376)
1-3- طرح مسأله پژوهش:
در قرن گذشته با توجه به پیشرفتهای حاصل از انقلاب صنعتی و میل به دگرگونی، بیش از هر دوره دیگری کالبد معماری ایران تغییر کرده است .اما به علت سرعت ورود مکاتب و اندیشه ها به عرصه معماری فرصتی برای غربالگری و گزینشی عمل کردن در جامعه معماران یا پیدا نشد یا توجه لازم مبذول نگشت تا جایی که پیدا کردن رابطه ای منطقی میان محصول این اندیشه ها کاری سخت و دشوار مینماید .از دیگر سو عدم تعلق این اندیشه ها به ساحت فکری انسان ایرانی و متاسفانه برخورد سهل انگارانه با این موضوع خود باعث از دست رفتن منطق در طول معماری ایران شده است به شکلی که گاه بعضی بنا ها به هوس یک شب کارفرمایان می مانند .
این گونه به نظر میرسد که نیاز به تعریف یک رویکرد با حساسیت هایی که برای جامعه ایرانی محترم شمرده میشود و از دیگر سو پاسخی به دلبستگی های تاریخی این مردمان باشد در معماری ایرانی به شدت احساس میشود چنان که بتواند با ایجاد گفتمان میان معماری ایرانی و معماری هایی که با او لبه مشترک دارند به یک فهم واحد از موضوع رسید واز دیگر سو با وا کاوی و تحلیل نمونه های وطنی گذشته و استخراج مبانی مشترک در طراحی به ایده هایی مناسب برای شروع طراحی با ویژگی های ایرانی رسید
برای نمونه الگویی مانند حیاط مرکزی علاوه بر اینکه یک الگو برای سازماندهی فضایی است و نوعی دسته بندی فضایی با توجه به سلسله دسترسی به حیاط را ایجاد میکند وهم زمان با آن به علت ویژگی های هندسی احکام
ی برای طراحی را برای معمار تبیین میکند واز دیگر سو خدمات اقلیمی در اقلیم های مختلف به فراخور ویژگی ها ی اقلیمی خود میدهد اما شاید محض ترین ویژگی حیاط مرکزی شفافیت و فضای هندسی آن است که در تمام ادوار و در تمام اقلیم ها مشترک است و سعی در حفظ آن صورت گرفته است که این ویژگی قابلیت تسری از گذشته به آینده را دارد .
1-4- اهمیت و ضرورت تحقیق
هویت و امتداد فرهنگی هر کشور از مهم ترین مسایل آن کشور است که چرایی و چیستی او را برایش تعریف میکند اگر برونداد هنری هر جامعه را محصول و معلول هویت آن جامعه بدانیم در سده های گذشته این امتداد فرهنگی رادر این مرزو بوم به وضوح میشد لمس کرد به نوعی که مکاتب هنری که خود از عرفان یا فلسفه ایرانی اسلامی سیراب میشدند هنر ها را نیز در دامان خود پرورش میدادند به طور مثال در مکتب هرات یا شیراز یا اصفهان ،خط ، نقاشی ، معماری و…نه تنها از هم بی نصیب نیستند بلکه بی نسبت هم نیستند و همه اعضای یک تن واحدند و خود را وامدار آن حکمت واحد مستتر در کنه مکتب میدانند.
از دیگر سو توجه به این مهم که عرصه معماری غالبا در تمامی اعصار با بیشترین تاخیر زمانی به نهضت ها و جنبش های فکری پیشرو دنیا پیوسته و اساسا کمتر نهضت و یا مشرب فکری از معماری آغاز گشته است اما به واسطه عمر طولانی اثر و مقاومت آثار معماری نسبت به آسیب های روزگار پایا ترین نمود هر منش فکریست که پا به عرصه وجود میگذارد ،تاثیر یک اثر معماری به علت عمر یک صد ساله یا بیشترش و به علت اینکه مدام در حال عرضه شدن است بیشتر از یک تابلو نقاشی است !
اما در صد سال اخیر با تحولاتی که رخ داد این پیوستگی جای خود را به گسست داد و نسبتهای جدیدی تعریف شد(بر نگارنده مستتر نیست که صده ی اخیر با مختصات جدید فرهنگی نیازمند تعریف روابط جدید بود اما برخورد قهری با فرهنگ خودی و معتبر دانستن چالشی که چالش جامعه ایرانی نبود جای پرسش است ) رقت بار آن است که در سرزمینی چون ایران نه تنها تلاشی شایسته در حفظ ارزشهای هنری گذشته صورت نگرفت بلکه ارزشهای غیر وطنی به بهانه تجدد خواهی نسبت به آنچه مربوط به این مرز و بوم بود رجحان یافت .و حتی تلاش هایی که از سر دلسوزی برای به وجود آمدن سبکهاو روشها و نهضت ها با کیفیت های گوناگون صورت گرفت مورد بی مهری واقع شد و حمایت لازم صورت نگرفت.
این در حالی است که نیاز به الگوهای ایدری به وضوح در هر جامعه غیر قابل انکار است چنان که وجود الگویی مطابق با مختصات فرهنگ بومی و ایجاد زمینه برای ایجاد آثاری با حساسیت های ایرانی اسلامی موجب بارور تر شدن بدنه فرهنگ این مرز و بوم گشته و به غنای فرهنگی آن می افزاید.
در اواخر دوران قاجار و پس از سفر سلاطین به اروپا وبا دیدن پایتختهای مهم دنیا و خود به خود مقایسه هایی که انجام میشد و از طرفی با اصلاح ساختار سیاسی کشور ونیاز به ساخت بنا های جدید برای ارگانها و نهاد های جدید نیاز به ساختمان سازی با دیدی کلان تر احساس شد این امر منجر شد تا با بنیه موجود تلاش هایی برای ساخت و ساز به شکلی جدید رخ دهد که نهایتا منجر به سبک تهران شد (به علت این که بیشتر ساختو ساز در این دوره در تهران رخ داد سبک تهران را به این اسم میشناسند )که پس از مدتی در پاره ای از اوقات دچار ابتذال نیز شد برای مثال با ورود تصاویر از اروپا به ایران در معماری ایران نوعی از معماری تحت عنوان معماری کارت پستالی شکل گرفت که در واقع تقلیدی صرف از نما ها و بدنه های طراحی شده در اروپا بود و تنها به امر سلطان یک نما یا یک پرسپکتیو از یک کارت پستال تقلید میشد که هیچ ارتباطی با جریان معماری موجود نداشت پس از آن با به پایان رسیدن دوره قاجارو شروع دوران پهلوی و با مواجهه اولیه معماری ایرانی با معماری جهان و تربیت معمارانی که از فرنگ بازگشته بودند و یا تجاربی از فرنگ داشتند و از طرفی با ورود مصالح جدید چون فولاد و بتن به شکل انبوه باعث شد تا عرصه معماری شاهد رویش هایی جدید در سطح خود باشد که گاه آمیخته با تکرار گذشته در لوای سبک نئوکلاسیک و کلاسیک و یا اکلکتیزم بود این نوع نگرش را به وضوح در طراحی هایی که در دوران پهلوی اول برای احیای غرور ملی بر باد رفته ایرانیان انجام شد می توان دید نمونه هایی که قصد تکرار شکوه معماری پیش از دوران اسلامی را داشتند .اگرچه هنوز رابطه ای معنا دار را در بین معماری این دوره با معماری پیشینیان قابل درک است اما میتوان ویژگی اساسی آن را این گونه برشمرد :معماری با پلان ایرانی و تزیینات غیر ایرانی این نوع معماری در امتداد سبک تهران رواج پیدا کرد تا جایی که به پختگی رسید .
1-5- سوابق و پیشینه پژوهش
پس از این دوره معماری ایران در دوره پهلوی دوم رنگ و روی تازه ای به خود گرفت و تغییر کرد معماری که به بنا های فاخر با ویژگی های ایران باستان توجه داشت و گاه با تزیینات غیر وطنی آمود میشد تغییر شکل داد و به سمتی نو حرکت کرد تا حدودی تماس جامعه ایرانی به معماری روز دنیا و نسل جدید معماران که اینک دیگر در دانشکده هایی با الگوی بوزار پاریس تربیت میشدند جریای از معماری را به وجود آوردند که در آن پلان ها غیر ایرانی بود اما آمود و تزیینات بروی آن رنگ بوی ایرانی داشت . پس از این دوران میتوان شاهد یک خط سیر در معماری ایران بودکه در دهه های 30 ،40 و50 منجر به طراحی و ساخت بناهایی شد که میتوان جریان بالای دست آن را سبک ملی نامید که با نظر به معماری بومی و بیشتر ساختمانهای عمومی با کاربری فرهنگی ویا مقبره ها را شامل میشد .اما با پی
روزی انقلاب اسلامی و مهاجرت بخشی از این معماران از ایران و پس از آن عدم ثبات اقتصادی و در ادامه آن هشت سال دفاع مقدس و ویرانی های حاصل از آن به ناچار و با توجه به نیاز به ساخت و ساز سرعت ساخت و ساز افزایش یافت اما متاسفانه توجه لازم به کیفیت ساخت و سازها مبذول نشد تداوم این بی توجهی ها موجب شد تا اندک رمقی هم که در کالبد معماری ما باقی مانده بود از آن رخت بربندد و متاسفانه امروزه پرسش از چیستی معماری ما از مهمترین پرسشهای پیش روی معمار ایرانی باشد اگرچه طی یک دهه گذشته جریانهایی در پی تعریف رویکردی نو با نظر به آیات قرآن و روایات بوده اند اما بیشتر تلاش آنها به نقد و رد آثار دیگران و نهایتا ارایه تعریفهایی انجامیده است که بر سر نمونه های موردی آنها همیشه بحث و جدل باقی است .به نظر میرسد جای خالی رویکردی که بر آمده از تحلیل هایی استوار بر معماری این مرز بوم باشد احساس میشود .
معماری
بررسی و نقد معماری دور

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید