ژانویه 19

فرمت word : پایان نامه ارشد رشته کشاورزی :توليد موتاسيون در گياه نعناع فلفلی با استفاده از موتاژن EMS

با عنوان : توليد موتاسيون در گياه نعناع فلفلی با بهره گیری از موتاژن EMS

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد دامغان

دانشکده‌کشاورزی

 پايان نامه برای دريافت درجه کارشناسی ارشد

رشته مهندسی کشاورزی (بيوتکنولوژی کشاورزی)

گرايش کشاورزی

عنوان

توليد موتاسيون در گياه نعناع فلفلی با بهره گیری از موتاژن EMS

استاد راهنما

دکترسيدکمال کاظمی‌تبار

استاد مشاور

دکترجعفرمسعودسينکی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب
صفحه عنوان
1 چکیده……………………………………………………………………………………………………………………………
  فصل اول: مقدمه و کلیات
2 1-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………..
3 1-1-1 اهمیت موضوع…………………………………………………………………………………………………….
4 1-1-2 فرضیات………………………………………………………………………………………………………………
4 1-1-3 اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………………………….
5 1-2 کلیات……………………………………………………………………………………………………………………..
5 1-2-1 گیاه شناسی………………………………………………………………………………………………………….
6 1-2-2 نیازهای اکولوژی………………………………………………………………………………………………….
6 1-2-3 خواستگاه و دامنه انتشار………………………………………………………………………………………..
7 1-2-4 خواص دارویی…………………………………………………………………………………………………….
7 1-2-5 موارد بهره گیری……………………………………………………………………………………………………….
8 1-2-6 مواد موثره و اجزاء اسانس……………………………………………………………………………………..
8 1-2-7 کشت بافت………………………………………………………………………………………………………….
9 1-2-7-1 انواع کشت بافت گیاهی……………………………………………………………………………………
10 1-2-7-2 مطالعه اثرات فاکتورهای مختلف در محیط کشت…………………………………………………
10 1-2-7-3 نمک‌های غیرآلی………………………………………………………………………………………………
11 1-2-7-4 ویتامین‌ها………………………………………………………………………………………………………..
11 1-2-7-5 منبع انرژی………………………………………………………………………………………………………
11 1-2-7-6 میواینوسیتول……………………………………………………………………………………………………
12 1-2-7-7 عوامل فیزیکی………………………………………………………………………………………………….
12 1-2-7-8 ریزنمونه………………………………………………………………………………………………………….
12 1-2-7-9 چگونگی انتخاب محیط کشت…………………………………………………………………………..
13 1-2-7-10 ریزازدیادی گیاهان از طریق کشت بافت……………………………………………………………
13 1-2-7-11ریشه‌زائی……………………………………………………………………………………………………….
14 1-2-8 تعریف موتاسیون (جهش) ……………………………………………………………………………………
صفحه عنوان
14 1-2-8-1 تاریخچه بهره گیری از موتاسیون…………………………………………………………………………….
15 1-2-8-2 سطوح ایجاد موتاسیون……………………………………………………………………………………..
15 1-2-8-3 انواع موتاسیون…………………………………………………………………………………………………
16 1-2-8-4 موتاژن (عامل جهش‌زا) ……………………………………………………………………………………
16 1-2-8-4-1 انواع موتاژن………………………………………………………………………………………………..
16 1-2-8-4-2 عوامل شیمیایی جهش‌زا………………………………………………………………………………..
18 1-2-8-4-3 مواد گیاهی مورد تیمار………………………………………………………………………………….
18 1-2-8-4-4 اصلاح به روش موتاسیون……………………………………………………………………………..
19 1-2-8-4-5 اهمیت موتاسیون در اصلاح نباتات. ……………………………………………………………….
19 1-2-8-4-6 موفقیت موتاسیون………………………………………………………………………………………..
19 1-2-8-4-7 روش‌های جدید بهره گیری از موتاسیون……………………………………………………………..
20 1-2-8-4-8 هدف موتاسیون مصنوعی………………………………………………………………………………
21 1-2-9 روغن‌های اسانس…………………………………………………………………………………………………
22 1-2-9-1 جداسازی و شناسایی مواد تشکیل دهنده روغن اسانسی گیاه…………………………………
            فصل دوم: مروری بر تحقیقات انجام شده
23 2-1 کشت بافت……………………………………………………………………………………………………………..
24 2-2 اثر موتاژن‌ها در ایجاد تنوع در صفات مختلف………………………………………………………………
26 2-3 اثر موتاسیون اتیل متیل سولفانات در ایجاد تنوع در سطوح مختلف…………………………………
            فصل سوم: مواد و روش‌ها
32 3-1 مواد گیاهی………………………………………………………………………………………………………………
32 3-2 کشت بافت……………………………………………………………………………………………………………..
32 3-2-1 تهیه محلول ذخیره محیط‌های کشت……………………………………………………………………….
33 3-2-1-1 تهیه محلول ذخیره ماکرو…………………………………………………………………………………..
34 3-2-1-2 تهیه محلول ذخیره عناصر میکرو………………………………………………………………………..
34 3-2-1-3 تهیه محلول ذخیره آهن-سدیم…………………………………………………………………………..
35 3-2-1-4 تهیه محلول ذخیره ویتامین………………………………………………………………………………..
35 3-2-2 تهیه محیط کشت………………………………………………………………………………………………….
صفحه عنوان
36
برای دانلود فایل ورد متن کامل اینجا کلیک کنید
3-2-3 ضدعفونی نمونه‌های گیاهی………………………………………………………………………………….. 36

3-2-3-1 ضدعفونی اندام گیاه…………………………………………………………………………………………. 37

3-2-4 تهیه ریزنمونه………………………………………………………………………………………………………. 37

3-2-5 بهینه سازی محیط کشت………………………………………………………………………………………. 37

3-2-6 مطالعه نمونه‌های کشت شده………………………………………………………………………………… 38

3-2-7 تیمارهای مورد بهره گیری…………………………………………………………………………………………. 38

3-2-7-1 روش تهیه استوک EMS …………………………………………………………………………………
شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              
39

3-2-7-2 روش اعمال تیمارهای EMS در گیاه کشت بافتی………………………………………………. 39

3-2-7-3 روش اعمال تیمارهای EMS در مزرعه…………………………………………………………….. 39

3-2-7-4 روش شستشوی تیمارها…………………………………………………………………………………… 40

3-3 استخراج مواد موثره گیاهی……………………………………………………………………………………….. 40

3-3-1 روش‌های استخراج اسانس……………………………………………………………………………………. 40

3-4 واکاوی اجزاء اسانس…………………………………………………………………………………………………… 41

3-5 آنالیزهای آماری……………………………………………………………………………………………………….  

         فصل چهارم: نتایج و بحث 42

4-1 مطالعه نمونه‌های کشت بافتی……………………………………………………………………………………. 45

4-2 تاثیر EMS برروی خصوصیات مرفولوژیکی گیاه……………………………………………………….. 46

4-2-1 اثر دوز EMS و زمان برروی طول ساقه………………………………………………………………… 47

4-2-2 اثر دوز EMS و زمان برروی طول ریشه……………………………………………………………….. 47

4-2-3 اثر دوز EMS و زمان برروی تعداد برگ……………………………………………………………….. 48

4-2-4 اثر دوز EMS و زمان برروی تعداد ریشه جانبی…………………………………………………….. 49

4-2-5 اثر دوز EMS و زمان برروی تعداد جوانه……………………………………………………………… 50

4-2-6 اثر دوز EMS و زمان برروی متوسط طول برگ……………………………………………………… 51

4-2-7 اثر دوز EMS و زمان برروی تعداد ریشه………………………………………………………………. 51

4-3 ضریب همبستگی بین صفات و خصوصیات مورد مطالعه…………………………………………….. 52

4-4 استخراج اسانس………………………………………………………………………………………………………. 52

4-4-1 واکاوی و شناسایی کمی و کیفی اجزای موجود در اسانس……………………………………………. صفحه

عنوان 53

4-4-2 نتایج آزمایشگاهی………………………………………………………………………………………………… 53

4-4-3 نتایج مربوط به طیف کروماتوگرام گازی گیاه…………………………………………………………..
شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     
54

4-4-4 ترکیبات تشکیل دهنده اسانس………………………………………………………………………………..  

         فصل پنجم: نتیجه‌گیری 55

5-1 بحث……………………………………………………………………………………………………………………… 55

5-1-1 کشت بافت گیاهی……………………………………………………………………………………………….. 56

5-1-2 اثرات موتاژن EMS …………………………………………………………………………………………… 60

5-2 نتیجه‌گیری……………………………………………………………………………………………………………… 61

5-3 پیشنهادات………………………………………………………………………………………………………………. 62

فهرست منابع فارسی……………………………………………………………………………………………………….. 64

فهرست منابع انگلیسی…………………………………………………………………………………………………….. 71

پیوست‌ها……………………………………………………………………………………………………………………….. 75

چکیده انگلیسی……………………………………………………………………………………………………………….

چکیده

نعناع فلفلی با نام علمی Mentha piperitaیکی از انواع گیاهان دارویی می‌باشد که به دلیل تولید اسانس‌های با ارزش در صنایع داروسازی و بهداشتی بهره گیری‌های فراوانی دارد. بهره گیری از مواد موتاسیون‌زا از قبیل EMS می‌تواند تغییرات جهش‌زای نقطه‌ای در گیاه ایجاد کند که در نهایت منجر به ظهور فنوتیپ جدید در این گیاه با ارزش شوید. لذا این پژوهش با انجام تیمارهای متعدد از غلظت‌های مختلف EMS روی سرشاخه‌های رشد یافته در محیط کشت MS بدون هورمون و با غلظت‌های 0/0% (به عنوان شاهد)، 05/0% و 01/0% و 005/0% از EMS و مدت زمان‌های مختلف (24 و48 ساعت) و همچنین در قسمت مزرعه‌ای نیز از همین غلظت‌ها و زمان‌ها بهره گیری گردید. ارزیابی‌ در داخل لوله آزمایش و مزرعه بطور همزمان انجام گرفت. پس از انتفال و رشد و نمو نمونه‌ها در شرایط in vitro، تیمارها با ماده جهش‌زا اتیل متان سولفانات مورد مطالعه قرار گرفتند. فاکتورهای مختلف مورفولوژیکی از قبیل طول ساقه و تعداد ریشه رونده جانبی در سطح 1% و تعداد برگ و تعداد جوانه در ساقه در سطح 5% پاسخ معنی‌داری را نشان دادند. نتایج اين پژوهش نشان داد كه بهره گیری از مواد جهش‌زا در محیط کشت MS تأثیر بسزایی در تغییر فنوتیپی این گیاه دارویی دارد. غلظت 01/0% EMS بهترین نتیجه معنی‌دار را در سطح 1% و از کشت ریزنمونه‌های که شامل جوانه‌های جانبی و انتهایی بوده‌اند به‌دست آورده که برروی خصوصیاتی همچون طول ساقه، تعداد برگ و تعداد جوانه جانبی اثر داشت. واکاوی اسانس تیمارها نیز انجام گردید که نتیجه آن بی‌اثر بودن این ماده اتیل متان سولفانات روی مواد اجراء اسانس این گیاه بوده می باشد.

کلمات کلیدی: اتیل متیل سولفانات (EMS)، اجزاء اسانس، کشت درون شیشه‌ای، محیط کشت MS، نعناع فلفلی (Mentha piperita).

1-1 مقدمه:

گیاهان به عنوان یکی از اجزاء طبیعت، از دیرگاه پشتوانه غنی نیازهای بشری بوده‌اند و می‌توان با اطمینان گفت تا زمانی که بشر در این کره خاکی به سر می‌برد، به گیاهان نیاز دارد (سلیمان زاده، 1377).

در بحث گیاهان دارویی، محدودیت‌های کاشت و نگهداری آن‌ها متعدد می‌باشد که از آن جمله می‌توان به کوتاه بودن فصل کاشت و یا برداشت بعضی از گونه‌های گیاهی، کمبود زمین‌های مناسب جهت داشت، ناچیز بودن مواد موثره حاصل از گیاه و غیره تصریح نمود (ثقه الاسلام و موسوی، 1385).

یکی از راه‌های رفع این محدودیت‌ها کشت بافت گیاهی[1] می باشد. تکنیک‌های کشت بافت گیاهی درحال حاضر به عنوان یک ابزار قوی جهت رفع معضلات اساسی و کاربردی بیولوژی گیاهی درآمده می باشد.

بهره گیری از گیاهان به عنوان دارو از زمان‌های خیلی دور در معالجه بشر و دام مرسوم بوده می باشد. در حال حاضر حدود یک سوم داروهای مورد بهره گیری دارای منشاء گیاهی می‌باشند. کشورهای آسیایی بخصوص هند، چین و ایران سابقه بسیار طولانی در این زمینه دارند. این گیاهان مواد زیستی بخصوص و فعال با مقادیر بسیار کم تولید می‌کنند که تحت عنوان متابولیت‌های ثانویه نام‌گذاری می شوند. در عصر جدید، دانشمندان علوم گیاهی با بهره گیری از آخرین تکنیک‌های عملی کشت بافت گیاهی، توانسته‌اند از انواع گیاهان ترکیب‌های بسیار مفیدی را جهت مداوای بیماری‌های سخت و غیر قابل مداوا و موارد بهره گیری دیگر، بدست آورند. در طی چند دهه اخیر روش‎های متفاوتی با بهره گیری از بیوتکنولوژی[2] درزمینه پرورش محصولات گیاهی برتر ابداع شده می باشد که مانند آن‌ها می‌توان روش‌های ایجاد گونه‌های جهش یافته[3] و پلی پلوئید[4] را نام برد.

گیاهان دارویی فراوانی در کشور ما می‌رویند که بسیاری از آن‌ها مانند نعناع فلفلی دارای طیف وسیعی از خواص دارویی می‌باشند. برهمین اساس مطالعه و مطالعه گیاهان دارویی ایران با بهره گیری از ابزارهای امروزی ضروری به نظر می‌رسد. کشت سلول و بافت که به عنوان کشت درون شیشه‌ای[5] و یا کشت استریل نیز مطرح می گردد، ابزاری مهم در مطالعات پایه و کاربردی بوده و دارای کاربردهای تجاری می باشد (رجب‌بیگی و همکاران، 1385؛ سونانداکوماری و همکاران[6]، 2003). یکی از این کاربردها امکان ایجاد گیاهان ترانسژنیک با وارد کردن DNA تقریبا از هر منبع دیگری می‌باشد. شاید اولین قدم در زمینه کشت بافت گیاهی در سال 1756 توسط هنری لوئیس داهامل برداشته گردید، زمانی که وی شاهد تشکیل کالوس[7] در حین مطالعه مواد التیام دهنده زخم‌های گیاهی بود (غضنفری[8]، 1994).

اساس تئوری کشت بافت گیاهی توسط گتلیت هابرلنت از آکادمی علوم آلمان در سال 1902، بعد از آزمایش‌های وی روی کشت تک سلول‌ها پیشنهاد گردید (هابرلنت[9]، 1902). توسعه روش‌های کشت بافت و زیست‌شناسی مولکولی برای تبادل DNA بین موجودات زنده غیر خویشاوند این امکان را می‌دهد که ژن‌های جدیدی از موجودات زنده خارج از سلسله گیاهی به درون گیاهان گیرنده وارد شوند. لذا مطالعه حاضر می‌تواند کمکی جهت مطالعه و واکنش‌های گیاه نعناع فلفلی نسبت به تکنیک‌های مختلف کشت بافت و باززائی این گیاه از طریق کشت بافت و اثر مواد جهش‌زائی همچون اتیل متان سولفانات[10] (EMS) باشد، تا محققین دیگر بتوانند به مطالعه خواص دارویی یا تغییرات لازم در مواد موثره یا فعال (متابولیت‌های ثانویه) و یا مطالعات انتقال ژن در این گیاه بپردازند.

1-1-1 اهمیت موضوع

برای انجام کشت بافت نعناع فلفلی (Mentha piperita) از بخش‌های مختلف گیاه مانند ریشه، برگ، ساقه و گره بهره گیری گردید (سونانداکوماری و همکاران، 2003؛ ساجانا و همکاران[11]، 2011). با در نظر داشتن اینکه روش معمول اصلاح و بهبود تولید متابولیت‌های ثانویه در گیاهان دارویی شامل کاشت آن‌ها در مزرعه و سپس برداشت و استخراج این مواد به روش‌های شیمیایی و غیره با معضلات متعددی نظیر شرایط محیطی و زراعی، صرف زمان، هزینه و بهره گیری نیروی کار زیاد و همچنین خطرنابودی بعضی از گیاهان دارویی کمیاب روبرو می باشد، بهره گیری از روش‌های جدید مانند کشت درون شیشه‌ای (in vitro) ضرورت می‌یابد به همین مقصود اولین بار در سال 1976 توسط زنیک تکنیک کشت سوسپانسیون سلول‌های گیاهی حاوی متابولیت‌های ثانویه انجام گرفت. البته در ارتقاء بیوسنتز متابولیت‌های دارویی در شرایط درون شیشه‌ای اغلب، گیاهانی انتخاب می شوند که بازده تولید متابولیت‌های با ارزش در آن‌ها بالا باشد (باقری و صفاری، 1387).

نعناع فلفلی به عنوان یک گیاه دارویی شناخته می گردد (امیدبیگی، 1384،1389). تاکنون مطالعات زیادی در مورد تعیین مواد موثره نعناع فلفلی صورت گرفته می باشد (کاظم الوندی و شریفان، 1388). موارد مصرف و خواص دارویی آن نیز به خوبی مطالعه شده می باشد اما مطالعات کشت بافت و ایجاد جهش زیاد نبوده می باشد. با در نظر داشتن اینکه تکثیر این گیاه از طریق بذر مشکل می باشد (بدلیل بذور کم و نابارور)، بهترین و سریع‌ترین راه برای داشتن گیاه جهت مصارف صنعتی، کشت بافت می باشد. همچنین با در نظر گرفتن اهمیت و خواص دارویی این گیاه، مطالعات کشت بافت و بهینه‌سازی محیط کشت جهت اهداف مختلف برای این گیاه لازم است.

1-1-2 فرضیات

1- کشت بافت یکی از راه‌های سریع در ازدیاد انبوه نعناع فلفلی می‌باشد.

2- نعناع فلفلی در محیط کشت همواره در دسترس برای اعمال هر گونه اعمال تیمار از قبیل جهش می‌باشد.

3- ایجاد جهش نقطه­ای تا چه میزانی می‌تواند بر روی مواد موثره و میزان اسانس تغییر ایجاد نماید.

1-1-3 اهداف پژوهش

1- آشنایی با تکنیک کشت بافت گیاه دارویی نعناع فلفلی و تکثیر آن در داخل شیشه.

2- بدست آوردن مقدار قابل توجه گیاه در حال رشد برای اعمال جهش نقطه‌ای در نعناع فلفلی.

3- مطالعه تغییر در میزان مواد موثره گیاه در غلظت‌های مختلف ماده جهش‌زای EMS

1-2 کلیات

1-2-1 گیاه شناسی

نعناع فلفلی با نام علمی Mentha piperita L. و بـا نـام عمومی Peppermint ازخانواده نعناعيان یک گیاه علفی چند ساله می باشد که در رده‌بندی گیاهی از تیرهLamiaceae راسته Lamialse و رده Rosidae می‌باشد (فوستر[12]، 1996؛ پیرس[13]، 1999). برگ‌های آن بیضوی ، متقابل ، نوک تیز ، دندانه‌دار کمی پوشیده از کرک به درازای ۷-۴ سانتی‌متر و به عرض ۳-۲ سانتی‌متر می باشد (فلمینگ[14]، 1998). گل‌ها کامل نامنظم، اکثراً دوجنس یا هرمافرودیت و مجتمع به صورت گروهی در روی ساقه و در انتهای ساقه ظاهر می شوند گل‌ها در ماه‌های مرداد و شهریور ظاهر می شوند (امیدبیگی، 1384،1389). رنگ آنها گلی روشن یا کم و بیش ارغوانی مایل به بنفش می‌باشد و به تعداد زیاد نیز در مجاورت یکدیگر به نحوی مجتمع می شوند که مجموعاً در قسمت انتهای ساقه‌ها ، به صورت سنبله‌هایی با شکل ظاهری، بیضوی و نوک تیز جلوه می کند (شکل1-1). بعضی از شاخه‌های این گیاه عقیم و عاری از گل باقی می‌ماند. عمر گل‌ها بسیار کوتاه و مدت کمی پس از تشکیل از گیاه جدا می گردد، میوه کپسول ، کوچک و به رنگ قرمز تیره می باشد (امیدبیگی، 1384،1389).

تعداد صفحه :89

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com


برچسب‌ها, , , , ,
Copyright 2017. All rights reserved.

Posted ژانویه 19, 2016 by 92 in category "مهندسی کشاورزی - دامپروری